Binnenvaart
Containervervoer
Als men op een willekeurige dag op de Waalbrug bij Nijmegen over de rivier kijkt, varen de schepen af en aan. De binnenvaart is in Nederland erg belangrijk voor de verwerking van goederen die Nederland binnenkomen. Ruim 35% van containers die Nederland binnenkomt en weer verlaat wordt via de binnenvaart vervoerd. Dit zijn 1 miljoen containers per jaar. Die containers bevatten samen 9 miljoen ton aan materiaal – dat is 9000 kg per container. Behalve de producten die traditioneel over het water vervoerd worden (veevoer, aardolie, zand en grind) worden er tegenwoordig ook andere, duurdere producten door binnenvaartschepen vervoerd. Voorbeelden hiervan zijn elektronische apparatuur, personenauto’s en zelfs vrachtwagencombinaties. Van al het grensoverschrijdend vervoer in Nederland gaat zelfs bijna tweederde over het water. In grotere landen zal de luchtvaart een grotere rol spelen.
Binnenwateren
Een belangrijke reden waarom er in Nederland zo gebruik wordt gemaakt van de binnenvaart is dat er een uitgebreid netwerk van binnenwateren aanwezig is. Behalve de grote rivieren en kanalen heeft Nederland een fijnmazig net van kleinere vaarwegen. De totale lengte van alle rivieren bij elkaar is 850 kilometer, er is 3750 kilometer aan kanalen en nog eens 450 kilometer vaarwater op het Ijsselmeer en de Waddenzee. Verder heeft Nederland een heel strategische plek in Europa. In het westen grenst Nederland aan de drukbevaren Noordzee. In het oosten grenst Nederland aan een van de grootste economieën van Europa, namelijk Duitsland. Toen in 1993 het Rijn-Main-Donaukanaal openging, werd de verbinding tussen de Nederlandse havens en het achterland nog beter.
Concurrentie op de Rijn
Het aantal binnenvaartondernemingen neemt af, terwijl de omvang van de overgebleven ondernemingen toeneemt. Door schaalvergroting heeft een onderneming tegenwoordig meer en grotere schepen dan voorheen. Met betrekking tot de Rijn, voeren er internationaal gezien in 1999 bijna 10.000 schepen met een tonnage van bijna 10 miljoen ton. Die vloot van 10.000 schepen bestond uit ruim 6000 motorvrachtschepen, 1700 duwvrachtbakken, 250 sleepvrachtschepen, 1000 motortankschepen, 100 duwtankbakken en 125 andere schepen. Ongeveer een derde van deze schepen is Nederlands. Dit Nederlandse aandeel vervoert samen bijna de helft van de totale vracht die over de Rijn vervoert wordt. Van de 670 sleep- en duwboten die op de Rijn actief zijn, zijn er 246 Nederlands.
Europa
Samen met de andere Noord-Europse landen maakt Nederland deel uit van een waterwegenetwerk dat totaal 25.000 kilometer lang is. Op de totale Europese binnenvaartmarkt gaat meer dan 400 miljoen ton lading om. Dat betekent dat het totale gewicht van de producten die bedrijven via binnenvaartschepen willen laten vervoeren 400 miljoen ton is. Een groot deel van dit pakket bestaat uit transporten van ertsen en vaste en vloeibare brandstoffen. Deze ertsen brandstoffen zijn nodig voor de Belgische en Duitse (Ruhrgebied) industriegebieden. Wat dat betreft is Nederland ook uitstekend gelegen.
