Dordrecht

Het 119.000 inwoners tellende Dordrecht ligt in Zuid-Holland en omdat het in 1220 stadsrechten kreeg, mag het zich de oudste stad van Holland noemen. Dordrecht is allang geen “eiland” meer. De snelle ferry’s verbinden Dordrecht met Zwijndrecht, Papendrecht en Sliedrecht. Tevens zijn er waterbussen naar Rotterdam en Gorinchem.

Stadsbeeld

De naam Dordrecht stamt af van “Thuredrech” wat letterlijk “door stroom” betekent. Thuredrech was een in 1150 door overstromingen ontstaan stroompje dat als doorvaarroute voor de handel gebruikt kon worden door veenontginners van de nabijgelegen nederzetting. Door het heffen van tol aan de schepen die passeerden kende Dordrecht een economische bloei in de tweede helft van de twaalfde eeuw en als honderd jaar later de stedelingen het privilege kregen dat alle goederen die langs de Lek en de Merwede werden aangevoerd, in Dordrecht op de markt moesten gebracht worden, werd de stad een belangrijk knooppunt voor handelsactiviteiten. Later werd dit privilege nog uitgebreid naar de Maas, de Rijn, de Waal en de Hollandsche IJssel zodat alle goederen die via de Hollandse stromen vervoerd werden eerst in Dordrecht verhandeld dienden te worden. Het zal dan ook niemand verwonderen dat de stad in de tweede helft van de veertiende eeuw zijn “Gouden Eeuw” beleefde. In 1421 werd het gebied opgeschrikt door een reeks dijkdoorbraken die bekend staan onder de naam Sint-Elisabethsvloed. Die dijkdoorbraken werden veroorzaakt door afgravingen ten behoeve van de turf- en zoutwinning en zorgden ervoor dat tientallen dorpen verdwenen en duizenden mensen verdronken. Aan de andere kant leverde het een mooi stukje natuur op, namelijk het natuurgebied de Biesbosch. In de zestiende eeuw verloor Dordrecht door toedoen van keizer Karel V z’n monopolie en in de daaropvolgende eeuw verloor het z’n leidende positie aan Rotterdam. 

Dordrecht was ook het centrum van de Reformatie. Hier werd onder andere in 1618-19 de Nationale Synode gehouden die leidde tot de uitgave van de Statenbijbel, de eerste bijbel in de Nederlandse taal en grondslag van het moderne Nederlands. Tevens werd de calvinistische leer er vastgesteld.

Een karakteristieke plek in Dordrecht is het Groothoofd, de versterkte aanlegplaats in het noorden van de stad waar drie rivieren samenkomen: de Oude Maas, de Noord en de Merwede. De in de vijftiende eeuw gebouwde Groothoofdspoort was de belangrijkste entree tot de stad en is nog steeds te bewonderen. De gotische Grote Kerk heeft een lange geschiedenis: de toren dateert uit de twaalfde eeuw en de kerk in zijn geheel was klaar op het einde van de veertiende eeuw. Het stadhuis is oorspronkelijk een lakenhal gebouwd door Vlaamse handelaren in de veertiende eeuw en dient pas sedert de zestiende eeuw als stadhuis.

In het nog bestaande Hof heeft een belangrijk moment uit de vaderlandse geschiedenis plaatsgevonden. Hier werd in 1572 het besluit genomen om zich te verzetten tegen de Spaanse overheerser en werd Prins Willem van Oranje tot stadhouder gekozen. Met de Unie van Dordrecht die drie jaar later volgde, waarin de grondwet werd vastgelegd, geldt de Statenvergadering als het begin van de zelfstandige Nederlandse staat.