4. Nieuw watermanagement in Nederland

Salt marshes near Sint Philipsland
Salt marshes
In Nederland zorgt waterbeheer voor een continue strijd die de cultuur van het land én de manier van kijken naar de wereld beïnvloedt. Als gevolg hiervan, heeft Nederland de dreiging van het leven in een complex delta gebied omgevormd tot een kans tot onophoudelijke innovatie om nieuwe oplossingen te ontwikkelingen die bijdragen aan de Nederlandse Delta Technologie.
De Nederlandse Delta Technologie is de geïntegreerde Nederlandse aanpak die het mogelijk maakt om te leven in delta gebieden. Naast de traditionele kerndisciplines watermanagement en waterbouwkundige engineering, omvat deze technologie expertises als ruimtelijke planning en ecologie die bijdragen aan innovatieve oplossingen voor het waterbeheer in Nederland.

4.1 Onze ervaring

Nederland is niet alleen een plat, laaggelegen land. Een aanzienlijk deel van het land is ingepolderde zee. Als er geen dijken, duinen en dammen zouden zijn, zou 66% van het land – waaronder steden als Amsterdam, Den Haag en Rotterdam, regelmatig overstromen. Bovendien zou de zee economische gebieden, die goed zijn voor 70% van het Nederlandse BBP, verwoesten.
Nederland is ook een land met een hoge bevolkingsdichtheid (465 mensen per vierkante kilometer). Dit, gecombineerd met een economie die grotendeels is gerelateerd aan transport, scheepvaart en havens, resulteert in een enorme druk op ruimte en milieu waar zorgvuldig mee om moet worden gegaan. Daarom betrekken de Nederlanders relevante stakeholders bij hun ruimtelijke planning, en ontwikkelen ze duurzame bouwkundige oplossingen en een ‘slimme’ infrastructuur voor complexe locaties.

4.2 Onze uitdaging

Nederland wordt geconfronteerd met twee gevolgen van klimaatverandering: stijging van het zeeniveau en een verandering in het patroon van neerslag. Dit laatste resulteert in vaker en meer regenval, maar ook in lokale droge en natte periodes. Zoals vele andere deltagebieden is Nederland ook kwetsbaar voor bodemverzakking. Het milieu is echter niet het enige probleem waar deltagebieden mee te kampen hebben. De druk wordt ook opgevoerd door de bevolkingsgroei en de daarmee gepaard gaande vraag naar ruimte en bronnen zoals drinkwater. Aangezien de Nederlanders de komende eeuwen in hun deltagebied zullen blijven leven, zullen zij daarom innovatieve oplossingen blijven ontwikkelen voor de problemen die gepaard gaan met een delta.

4.3 Onze benadering

Om de genoemde problemen aan te pakken vertrouwt Nederland op een hoog ontwikkeld geïnstitutionaliseerd systeem en gedetailleerde plannen voor duurzaam watermanagement.
Om geschikte maatregelen te kunnen ontwikkelen, zorgen de Nederlanders er eerst voor dat zij het watersysteem waar zij mee te maken hebben grondig begrijpen. Nederland is wereldleider op het gebied van kennis van waterbouwkunde, bodemverzakking, zoutwater intrusie en aquatische ecologie. Men is zich bewust van het belang om deze kennis van natuurlijke systemen te integreren, daarom richt men zich op socio-economische aspecten van grotere gebieden (rivier beddingen) en gebieden op kleinere schaal (stedelijke gebieden).

4.4 Onze actie

Op dit moment worden in Nederland vele projecten uitgevoerd om er voor te zorgen dat er meer ‘ruimte voor water’ ontstaat. Zo was tot voor kort het beleid om de toppen van de duinen te verhogen tot het vereiste niveau hetgeen bestand is tegen overstromingen. Dit eeuwenoude beleid is in 2000 vervangen door ‘Ruimte voor de Rivier’. In dit nieuwe beleid wordt de dwarsdoorsnede van de rivier verbreed door de dijken verder van de rivier te plaatsen, of door het verlagen van de uiterwaarden. Men probeert hierbij waardevolle landschappen, natuur en culturele historie te beschermen. Deze nieuwe benadering probeert een balans te vinden tussen de ruimtelijke eisen van nu en in de toekomst, waarbij ruimte wordt gelaten voor elke kans op verbetering van veiligheid, landschapsarchitectuur en de verbetering van de gehele milieuconditie.

4.5 Onze visie

Nederland zal blijven doorgaan met het ontwikkelen van innovatieve plannen, producten en services om uitdagingen in de toekomst verantwoord aan te kunnen gaan. Naast het feit dat dit ook internationaal gebruikt kan worden, is het vooral goed voor de situatie in Nederland. De innovatie wordt bespoedigd door een betere samenwerking met autoriteiten, kennisinstituties, partijen uit de marktsector en sociale organisaties; door verschillende expertise gebieden bij elkaar te brengen. Op dit moment zijn al deze interessante ontwikkelingen zichtbaar, zoals ‘risk-based design solutions’, innovatieve dijken en dijkverzwaringen, dijkinspectie technieken, overstromingswaarschuwingssystemen en expertise in het op verschillende manieren gebruiken van land. Nederland is een proeftuin voor innovatieve deltaoplossingen die het mogelijk maakt om in deltagebieden te leven.