2. Η πλημμύρα της Βόρειας θάλασσας το 1953

Extra edition of the Dutch News in 1953, in which the first images are shown about the devastated area.
Video: First news about floods 1953
Την 1η Φεβρουαρίου 1953, ο συνδυασμός μιας εαρινής παλίρροιας και μιας καταιγίδας με Βορειο – δυτική κατεύθυνση στη Βόρεια θάλλασα, οδήγησε σε μια εκτεταμένη φυσική καταστροφή που έπληξε το Ηνωμένο Βασίλειο, το Βέλγιο και την Ολλανδία. Συνολικά 2.167 άνθρωποι σκοτώθηκαν από τους οποίους 1.835 ήταν Ολλανδοί. Αυτή η καταστροφή επηρέασε τον τρόπο που η Ολλανδία προστατεύεται απέναντι στη θάλλασα σήμερα αλλά και στο μέλλον.

2.1 Καταφύγια, αναχώματα και μπαζωμένες περιοχές


Animation: Flooded area
Κατά το παρελθόν, οι πλημμύρες στην Ολλανδία συνέβαιναν πολύ πιο συχνά, με επακόλουθο το θάνατο χιλιάδων ανθρώπων. Με σκοπό την προστασία τους από τη θάλασσα, οι άνθρωποι άρχισαν να κατασκευάζουν καταφύγια, τα αποκαλούμενα «vlietbergen» ή «terpen» (αναχώματα - λοφίσκοι). Καθώς το μέγεθος των αναχωμάτων άρχισε να μεγαλώνει, μικρά χωριά χτιστήκαν στην κορυφή των λοφίσκων. Για να επικοινωνούν τα συγκεκριμένα χωριά, οι κάτοικοι κατασκεύασαν μικρά αναχώματα ανάμεσά τους, μέσα από τα οποία ξεπηδούσαν περιοχές δημιουργούμενες από μπάζα. Εξαιτίας της κατασκευής αναχωμάτων και μέσα από ανεμόμυλους, που κρατούσαν τις μπαζωμένες περιοχές στεγνές, η Ολλανδία μεγάλωνε ολοένα και περισσότερο.

2.2 Αδύναμα αναχώματα

Dike that just survived the enormouse high tides. Clearly one can see that the dike has been undermine to the core.
Dike undermining
Είναι ήδη ξεκάθαρο ότι τα υπάρχοντα αναχώματα δεν ήταν αρκετά ψηλά ώστε να συγκρατήσουν τα υψηλά επίπεδα νερού, στα χρόνια πριν το 1953. Το συνολικό μήκος όλων των αναχωμάτων ήταν τόσο μεγάλο και ήταν σε κακή κατάσταση λόγω έλλειψης συντήρησης και καταστροφών που είχαν προκληθεί από το Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο. Ένα σχέδιο για τη δομική βελτίωση των αναχωμάτων και τον περιορισμό της ακτογραμμής ήταν δύσκολο να πραγματοποιηθεί, επομένως μόνο μικρά έργα είχαν πραγματοποιηθεί τελικά. Μέχρι το τέλος του Ιανουαρίου του 1953, η επιτροπή Delta είχε παρουσιάσει την πρώτη αναφορά που περιείχε τα σχέδια για την αποσύνδεση των μεγαλύτερων θαλάσσιων καναλιών, με σκοπό την προστασία από τη θάλασσα. Ωστόσο, λίγες μέρες αργότερα, το μοιραίο συνέβη.

2.3 Τα κλιματολογικά αίτια της πλημμύρας

[com_mediagallery:384H κακή κατάσταση πολλών αναχωμάτων στην περιοχή του δέλτα έγινε ορατή με οδηνηρό τρόπο το πρωί της πρώτης Φεβρουαρίου. Στις 30 Ιανουαρίου, ξεκίνησε στη νότια Ισλανδία μια καταιγίδα με βαρύ βαρομετρικό να την ακολουθεί. Κατευθύνθηκε προς τα βορειο-δυτικά με κατεύθυνση την Ολλανδία και εγκλώβισε μεγάλες ποσότητες νερού στην πορεία της προς το στενό του Calais. Αυτό το στενό πέρασμα χρησίμευσε ως τούνελ και το νερό στροβιλιζόταν ολοένα και περισσότερο. Η πλημμύρα χειροτέρευσε και ενδυναμώθηκε από την επιρροή ενός ανεμοστρόβιλου που σχηματίστηκε στις ακτές της Σκοτίας. Σε ορισμένα σημεία στην Ολλανδία, το νερό ήδη υπερπηδούσε τα αναχώματα. Τη νύχτα της 31ης Ιανουαρίου η καταιγίδα έγινε πιο ισχυρή πάνω από τη

Horse standing in the water
Horse standing in the water
Βόρεια Θάλασσα και στις παράκτιες περιοχές έπνεαν άνεμοι έντασης 10 μποφόρ. Επιπλέον, η καταιγίδα συνδυάστηκε με την εαρινή παλίροια, μέσω της οποίας, υπό την επίδραση της θέσης του ήλιου και της σελήνης, η στάθμη του νερού ήρθε πιο ψηλά από το συνηθησμένο. Η υψηλότερη στάθμη νερού καταγράφηκε στις 03:24 π.μ. εκείνο το πρωί: 4.55 μέτρα πάνω από την Ν.Α.Ρ. Τα αναχώματα δεν ήταν σχεδιασμένα να αντέξουν τόσο υψηλή στάθμη νερού και τα πρώτα αναχώματα άρχισαν να αστοχούν πριν την ανώτατη στάθμη. Συνολικά 89 αναχώματα καταστράφηκαν.

2.4 H καταστροφική δύναμη της θάλασσας

House that still stands on a few wooden beams and one outer wall.
Vestiges of a house
Πολλοί άνθρωποι ξύπνησαν φοβισμένοι από το νερό εκείνη τη νύχτα. Σπίτια κατέρρευσαν από τη δύναμη του νερού και την δυνατή καταιγίδα. Η σοβαρότητα της κατάστασης στην πληγείσα περιοχή δεν ήταν ακόμη ορατή από μακριά. Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν μια δεύτερη πλημμύρα χτύπησε αργότερα το απόγευμα της πρώτης Φεβρουαρίου. Η πλημμύρα αυτή προκάλεσε τις περισσότερες ανθρώπινες απώλειες. Επειδή τα περισσότερα αναχώματα είχαν ήδη καταστραφεί, η στάθμη του νερού ανέβηκε στις μπαζωμένες περιοχές ακόμα περισσότερο. Πολλά σπίτια που είχαν σωθεί στην πρώτη πλημμύρα καταστράφηκαν στη δεύτερη. Για μερικούς η βοήθεια έφτασε πολύ αργά.

2.5 Η βοήθεια

Rescue-squad walks over one of the temporary emergency sandbag dams.
Sandbag dam
Λόγω των πλημμυρησμένων οδικών αρτηριών, πέρασε αρκετή ώρα πριν ξεκινήσουν οι σωστικές επιχειρήσεις. Η σοβαρότητα της κατάστασης αποκαλύφθηκε τη Δευτέρα, 2 Φεβρουαρίου. Κάτοικοι από τις πληγείσες περιοχές απομακρύνθηκαν και αεροπλάνα έριξαν αγαθά καθώς και σακιά άμμου. Ένα μεγάλο πρόγραμμα βοήθειας ήρθε γρήγορα από παντού, εντός και εκτός Ολλανδίας.

2.6 Αποκατάσταση των περιοχών που επλήγησαν

Nylon sandbags are use to close the opening in the embankment
Closure with sandbags
Ο Υπουργός Drees ανακοίνωσε στις 4 Φεβρουαρίου 1953, στη Δεύτερη Βουλή ότι η αποκατάσταση των αναχωμάτων θα λάμβανε την μεγαλύτερη προτεραιότητα. Επιπρόσθετα, η κυβέρνηση σύστασε την επιτροπή Delta με επικεφαλής τον γενικό διευθυντή του τμήματος Υδάτινων Οδών και Δημοσίων Έργων, κύριο Maris. Στο μεταξύ, εθελοντές και εργάτες δούλευαν σκληρά για να επιδιορθώσουν τις τρύπες στα αναχώματα όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά. Όπου οι οπές ήταν πολύ μεγάλες, κλείνονταν με τα λεγόμενα unity caissons (κιβώτια από σκυρόδεμα). Η περιοχή ανακυρήχθηκε επισήμως στεγνή στο τέλος του 1953.

2.7 Συνέπειες

Οι συνέπειες της πλημύρας ήταν καταστροφικές:

•1835 νεκροί λόγω της καταστροφής

•200,000 εκτρεφόμενα ζώα πνίγηκαν

•200,000 εκτάρια γης πλημμύρησαν

•3,000 σπίτια και 300 αγροκτήματα καταστράφηκαν

•40,000 σπίτια και 3,000 αγροκτήματα υπέστησαν ζημιές

•72,000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν

•91 χιλιόμετρα αναχωμάτων υπέστησαν σοβαρές ζημιές στην zuid- Holland οπές που έφταναν το 1 χιλιόμετρο

•10 χιλιόμετρα αναχωμάτων υπέστησαν σοβαρές ζημιές στο Nood – Brabant

•38 χιλιόμετρα αναχωμάτων υπέστησαν σοβαρές ζημιές στην Zeeland με τρύπες που ξεπερνούσαν τα 3.5 χιλιόμετρα.