Vissen in gevaar

Vijand nummer één: de mens

Jaws mag dan wel een angstaanjagende film zijn, per jaar worden er slechts ongeveer dertig mensen door haaien gedood. Hoewel dat dertig mensenlevens te veel zijn, zou ook stilgestaan moeten worden bij het aantal haaien dat per jaar gedood wordt. Geschat wordt dat de mens per jaar 700.000 ton haai wordt gedood. Meerdere haaisoorten, waaronder de grote witte haai, zijn overbevist. Met name haaien zijn gevoelig voor overbevissing, omdat het vele jaren duurt voordat ze de leeftijd hebben bereikt waarop ze zich kunnen vermenigvuldigen. De kans is daarom groot dat ze gevangen worden zonder dat nakomelingen te hebben voortgebracht. Dat is niet alleen slecht voor de huidige haaistand, maar ook voor de toekomstige.

Overbevissing

Verschillende soorten wilde vis worden meer gevangen dan verantwoord is. Elke vissoort heeft namelijk een minimum aantal vissen nodig om de populatie in stand te kunnen houden. Als teveel vis wordt gevangen, gaat de populatie achteruit, en op de lange duur ook de visvangst. Door de natuurlijke reproductiecapaciteit niet in acht te nemen, snijden vissers zich dus in hun eigen vingers. In het noordwesten van de Atlantische oceaan is de vangst van kabeljauw bijvoorbeeld gekelderd. De vraag is gerezen of de mens wel in staat is om te gaan met natuurlijke marine hulpbronnen. Voordat vispopulaties terug zijn op hun oude niveau kunnen er decennia voorbij gaan. Met name vissen die nationale grenzen overschrijden, zoals de blauwvintonijn, zijn moeilijk te controleren, omdat ze onder de verantwoordelijkheid van meerdere landen vallen. Zelfs de Pacifische sardien en de Peruaanse ansjovis, grote populaties waarvan men dacht dat ze immuun waren voor overbevissing, zijn drastisch in omvang afgenomen. Met de negatieve gevolgen van overbevissing kunnen vissers rekening houden door de vangstseizoen nauwkeurig te plannen. Vissen voor of tijdens het paarseizoen is bijvoorbeeld geen goed idee. Op de meest kwetsbare vissoorten kan wellicht beter tijdelijke niet gevist worden.

Zoetwatervissen

De meeste bedreigde vissoorten zijn zoetwatervissen. Ze leven in rivieren en meren in gebieden waar grote milieuproblemen heersen, bijvoorbeeld door de aanwezigheid van zware industrie. Veel bijzondere zoetwatervissen worden gevonden in wateren met een klein oppervlakte, omdat ze door natuurlijke barrières niet de mogelijkheid hebben om weg te zwemmen. Na de afsluiting van de Haringvliet konden de zoutwatervissen die terugwilden naar zee bijvoorbeeld geen kant op. Zoutwatervissen die in zeeën of oceanen leven kunnen makkelijker een ander leefgebied opzoeken. Omdat een bepaalde soort zoetwatervis vaak slechts op één plaats leeft en niet weg kan, heeft watervervuiling vaak een enorme uitwerking op de visstand. Als er geen preventieve maatregelingen worden genomen is de kans groot dat de vervuiling door de toenemende wereldbevolking alleen maar groter zal worden.

.