Weer doet denken aan rampnacht `53

door Rinus Antonisse

RITTHEM - Het is waarschijnlijk toeval, maar het weerbeeld dat zich dezer dagen in Zeeland openbaart, doet sterk denken aan dat van rond 1 februari 1953. Een krachtig hogedrukgebied op de Atlantische Oceaan en een depressie die van IJsland richting Denemarken trekt. Daarbij op de Noordzee een stormachtige noord-noordwestelijke wind.

`Op donderdag was het op de Doggerbank nog even windkracht negen`, vertelt weerman Jos Broeke van Meteo Zeeland. `In Zeeland zelf hebben we voor de kust al enkele dagen zeven tot acht uit noord-noordwest. Dat is hard tot stormachtig. Het hogedrukgebied op de oceaan is zelfs sterker dan dat in 1953, alleen ligt het wat verder naar het westen.` Broeke geeft aan dat het morgen nieuwe maan is en dat betekent altijd hogere waterstanden. Twee dagen na nieuwe maan treedt ook springtij op. Dat was in de rampnacht vijftig jaar geleden ook het geval, al was het een geluk bij een ongeluk dat het beperkt bleef tot een zogenaamd laag springtij.

Waterstanden

De Zeeuwse weerman verwacht deze keer morgen geen abnormale hoge waterstanden, mede omdat de wind draait naar een zuid-zuidwestelijke richting. Vandaag is het in Vlissingen om 13.27 uur hoogwater. Het normale astronomisch getij is 1,96 meter boven NAP (in 1953 1,98 meter) en de waterstandverwachting is 2,23 meter. Doordat de wind dan nog niet uit de noordwestelijke hoek is weg gedraaid, gaat Broeke uit van een extra opzet door de wind van ongeveer een halve meter. Dan blijft het hoogwater nog altijd ruim onder het voorwaarschuwingspeil van 3,10 plus NAP bij Vlissingen. Op 1 februari is het om 14.15 uur hoogwater in Vlissingen, met een voorspelde waterstand van 2,36 meter. `Er zal geen afwijking van betekenis optreden`, zegt Broeke. Op 1 februari 1953 kwam het water tot 4,55 meter in Vlissingen.

Hij is somber gestemd over het weer tijdens de herdenkingsdag, `Het kan wel eens heel vervelend weer worden. Er komt een aanval van zachtere lucht. In de loop van morgen kan er sneeuw vallen, overgaand in regen`, aldus Broeke. Maar de kans op ijzel blijft aanwezig. `Er kan nog heel goed ijzel optreden, want pas morgen aan het eind van de middag komt de temperatuur rond twee graden boven nul.`

Sneeuwval

Het is niet alleen de weerkaart die herinneringen aan 1953 oproept, maar ook de weersomstandigheden zelf. Ook toen was er sprake van sneeuwval, zoals die zich gisteren voordeed. `Koude lucht in de hogere luchtlagen - op vijf kilometer hoogte is het min 40 graden - stroomt over het betrekkelijk warme Noordzeewater. In het midden is het daar nog plus zeven graden. Dat is een dermate groot verschil dat je verschijnselen als onweer en sneeuw krijgt`, legt Jos Broeke uit.

Hoewel het onweer zich beperkt tot één of enkele slagen, is het wel gevaarlijker dan zomeronweer, stelt de weerman. `De wolken hangen in de winter lager. En bij een lagere temperatuur is de elektrische veldsterkte aanzienlijk groter. De inslagen zijn heftig. We noemen dat polar-low. In januari 1979 sloeg in zo`n situatie de bliksem in de Euromast in Rotterdam. Die is bij het onweer afgelopen dinsdag ook weer vier keer geraakt.`

©PZC 31-01-03